Carl Devlies

De Morgen, 23/06/2008

Als CD&V-Parlementslid onder paars ontpopte Carl Devlies zich als kwelduivel van financiënminister Didier Reynders, als staatssecretaris 'voor de coördinatie van de fraudebestrijding' moet hij samen met de minister, jazeker, de fraude bestrijden. En zijn kritiek inslikken. 'Die kritiek was terecht. Maar het probleem lag bij het paarse regeerakkoord, niet bij Reynders.'

Drie maanden al is Carl Devlies in alle stilte staatssecretaris in de regering-Leterme I. Doorgaans vergt de stap van oppositie naar regering minder mentale aanpassing van een politicus dan de omgekeerde beweging, maar als Devlies een journalist ziet, is de reflex om over de verfoeide paarse begroting te beginnen nog altijd onbeheersbaar. Amper zitten we of daar gaan we: "Ik heb gelijk gekregen: de vorige regering heeft de economie gedopeerd, en dat maakt het begrotingsbeleid nu erg moeilijk. Paars had de sterke economische groei en de daling van de rentevoeten moeten aanwenden om overschotten te boeken en zo een spaarpot aan te leggen voor de vergrijzing."

De Hoge Raad van Financiën is nochtans nog kritischer voor de begroting van deze regering. Zelfs een evenwicht zal niet meer volstaan om voldoende reserves aan te leggen.

Devlies: "Eigenlijk had men al in 2002 een overschot gepland. Paars heeft dat voortdurend uitgesteld. Dankzij de daling van de rentevoeten had men 7 miljard per jaar kunnen sparen."

En dat is allemaal over de balk gegooid?

"Laten we zeggen dat paars een expansief begrotingsbeleid heeft gevoerd, terwijl het in periodes van sterke economische groei aangewezen is om op de rem te staan om begrotingsoverschotten te realiseren. Als het dan wat minder gaat, kun je een iets soepeler begrotingsbeleid voeren."

Hebt u de liberalen er ondertussen van overtuigd dat ze het verknoeid hebben?

"(lacht) We zitten nu in een andere situatie, het heeft geen zin om over het verleden te praten. Het begrotingsbeleid is echt wel een prioriteit van deze regering. We kunnen ons met het oog op de vergrijzing geen laksheid permitteren."

Net daarom vraagt de oppositie al twee maanden een vervroegde begrotingscontrole.

"Er is permanent begrotingscontrole. Maar om bij te sturen hebben we de cijfers van de fiscale ontvangsten tot en met juni nodig. Pas dan kan de situatie goed ingeschat worden. Die inkomsten lagen in het begin van het jaar lager dan begroot, maar de laatste cijfers zijn een stuk gunstiger. Pas begin juli zullen we een goed beeld hebben."

Vanuit de oppositie hekelde u meermaals de overdreven ramingen van de ontvangsten. Ook nu zegt de HRF weer dat financiënminister Reynders (MR) de inkomsten te optimistisch heeft ingeschat.

"Kijk de resultaten voor 2007 na, en je zult zien dat mijn kritiek terecht was. Maar wat 2008 betreft, denk ik dat we er niet zo ver naast zullen zitten. De tegenvallende economische groei heeft een effect op de ontvangsten, maar we hanteren realistische cijfers."

We zullen zien. Maar laten we het over uw bevoegdheden hebben, want daar bestaat enige onduidelijkheid over. Bent u of MR-staatssecretaris Clerfayt bevoegd voor fraudebestrijding?

"Wat mij betreft, bestaat daar geen enkele onduidelijkheid over: ik ben bevoegd voor de coördinatie van de fraudebestrijding. Los daarvan blijft begroting mijn hobby, ik volg dat van dichtbij.

"De fraudebestrijding zit verspreid over diverse departementen. Wij werken daarom samen met de administraties Financiën, Sociale Zekerheid, Arbeid, Economie, Binnenlandse Zaken, Justitie en Kmo. In al die departementen zitten diensten die zich, elk op hun terrein, met fraudebestrijding bezighouden. Het is pas als die gaan samenwerken en hun acties op elkaar afstemmen dat we resultaat zullen boeken. De overheid beschikt over fantastisch veel mogelijkheden, maar ze worden onvoldoende benut. Er is onvoldoende communicatie, onvoldoende uitwisseling van informatie en onvoldoende afstemming van de inspanningen. Daarom heeft deze regering een ministerieel comité voor de fraudebestrijding opgericht met de ministers van al die departementen en met premier Leterme als voorzitter. Dat comité zal de besluitvorming over de fraudebestrijding op zich nemen."

Is dat comité ooit al samengekomen?

"Dat gebeurt pas als ik klaar ben met het eerste gedeelte van mijn werk, zo rond de eerste week van juli. Dan stel ik het comité een eerste pakket maatregelen voor. Die worden nu voorbereid in het 'college voor de fraudebestrijding', dat naast het ministerieel comité bestaat. Het college, waarvan ik voorzitter ben, bestaat uit topambtenaren van de betrokken administraties. Het is de eerste keer dat al die mensen op dat niveau samen zitten. Het grote voordeel is dat we weten dat onze actieplannen zullen worden uitgevoerd, want het zijn de mensen die het op het terrein moeten waarmaken die de maatregelen nu zelf voorbereiden."

Kortom, uw rol beperkt zich wel degelijk tot coördineren. Of mag u zich ook persoonlijk moeien in de speeltuin van Reynders?

"Er is geen enkele wrijving met Didier Reynders. Iedereen heeft zijn verantwoordelijkheden, en vanaf het moment dat er meerdere departementen betrokken zijn, komt mijn coördinatiebevoegdheid naar boven. Maar het toezicht op de klassieke controles van Financiën, dat komt de minister van Financiën toe. En mijnheer Clerfayt is staatssecretaris toegevoegd aan de minister van Financiën. In de beslissing van de regering is hem geen specifieke bevoegdheid toegewezen."

Toch wel, zegt Reynders: fraudebestrijding.

"Zoveel te beter. Het is aan Reynders om uit te maken waarmee zijn staatssecretaris zich bezighoudt, en ik mag hopen dat hij een prioriteit maakt van de fraudebestrijding op Financiën, maar ook van de vereenvoudiging van de fiscale wetgeving. Ik werk aan het algemene kader."

CD&V maakte vanuit de oppositie brandhout van Reynders' beleid. Leterme noemde hem ooit de slechtste minister van Financiën in honderd jaar. Is de puinhoop eigenlijk een beetje te overzien?

"Ik kan moeilijk reageren op citaten van iemand anders. Mijn bevoegdheid geeft me de mogelijkheid om de overheidsdiensten te doen samenwerken. En ik denk niet dat minister Reynders daar een probleem mee heeft. Hij heeft er zelfs alle belang bij. Kijk, ook Reynders zal niet ontkennen dat er problemen zijn op Financiën. Het is vooral belangrijk dat er een eindelijk een topman voor dat departement wordt gevonden. Iemand moet daar zijn verantwoordelijkheid nemen. Ik ga ervan uit dat mijnheer Reynders daarmee bezig is."

Selor achtte geen van de kandidaten geschikt. Waarom start Reynders geen nieuwe selectieronde?

"Ik zal het hem eens vragen. Velen wachten op een voorstel van hem. Dat moet dringend opgelost worden."

Maar zelf voelt u zich niet geroepen om op Financiën orde op zaken te stellen?

"O, maar ik heb nog een tweede opdracht in deze regering. Ik ben ook bevoegd voor het toezien op de gelijke toepassing van de fiscale en sociale wetgeving en de gelijke invordering van belastingen en sociale bijdragen over het ganse land. Want nu zijn er bijvoorbeeld grote verschillen in de bedragen die de verschillende belastingkantoren innen."

Dan komt u toch op het terrein van Reynders?

"Dat zou kunnen. Al beperkt onze rol zich voornamelijk tot adviseren, ik heb geen opdrachten te geven aan administraties. Ook daar zal het college aanbevelingen formuleren voor een beter beleid, en zal het ministerieel comité moeten beslissen. Een van de dingen die we alvast willen doen is een performantiemeting van de verschillende diensten van de fiscus en Sociale Zaken. Dan kunnen we zien waar in de keten de zandkorrels zitten die de werking bemoeilijken. De ministers en de administrateurs van de verschillende departementen blijven hun verantwoordelijkheid behouden. Ik wil alleen een kader voor een betere samenwerking creëren."

Volgens veel experts heeft de fiscus te weinig personeel en middelen om goed te functioneren.

"Er werkt genoeg volk bij de overheid. Ook bij Financiën. Maar die mensen moeten wel efficiënt worden ingezet, en op dat vlak is er inderdaad nog veel werk aan de winkel. Er zijn ook dingen bij Financiën die goed werken. De btw-carrousels bijvoorbeeld, die zijn op een goede manier aangepakt. De Bijzondere Belastinginspectie heeft daarvoor samen met de federale politie een gespecialiseerde cel opgericht, en dat werkt."

Tot een jaar geleden was u veel scherper voor Financiën.

"Ik ga ervan uit dat Didier Reynders zich inschrijft in de doelstellingen van het regeerakkoord. Vorig jaar deed hij dat ook, maar toen was er een ander regeerakkoord. Wellicht lag het probleem bij dat regeerakkoord. Ik kon vanuit de oppositie alleen maar een aantal disfuncties vaststellen. Wie daarvoor verantwoordelijk was, laat ik in het midden."

Behalve onder Leterme dient u sinds kort ook officieel onder minister van Justitie Vandeurzen. Waarom?

"Er zijn een aantal raakvlakken tussen Justitie en mijn opdracht. Ook het gerechtelijke apparaat beseft dat er een en ander fout loopt. Daarom zitten er ook twee procureurs-generaal in het college, en die zijn bereid een aantal bijsturingen te doen. Daarnaast geeft die beslissing ons de mogelijkheid om wat werk te verdelen. Eergisteren ben ik bijvoorbeeld naar de Commissie Justitie gegaan om parlementaire vragen te beantwoorden."

U mag de saaie klusjes opknappen terwijl Jo Vandeurzen de staat probeert te hervormen?

"Melchior Wathelet doet dat ook. Ik zie daar geen problemen in. Wij werken wel degelijk heel hard. Maar de discussies over de staatshervorming en B-H-V leggen natuurlijk een hypotheek op deze regering. Niemand kan voorspellen of er al dan niet een akkoord uit de bus komt. Lukt het niet, dan betekent dat het einde van de regering. Maar op dit kabinet zal de aanzet tot een aantal hervormingen gegeven zijn."