Criminelen die de juiste procureur treffen, kunnen hun proces afkopen met een geldboete. In een ander arrondissement belanden ze voor dezelfde feiten wel zonder pardon op de beklaagdenbank. Er heerst een te grote willekeur tussen de verschillende parketten. Dat blijkt uit een onderzoek van het College van Procureurs-Generaal.
Het is volstrekt legaal dat procureurs hun strafvordering laten vallen in ruil voor een boete. Artikel 216bis van het Wetboek van Strafvordering regelt dat. Zolang een dossier nog niet bij een rechter aanhangig is gemaakt, kan een procureur zo'n 'deal' voorstellen. Denk maar aan de fraudezaak tegen de stichters van de verlichtingsgroep Massive. Zij vonden, in ruil voor 82 miljoen euro, gehoor bij het parket van Antwerpen om hen niet te vervolgen.
Het College van Procureurs-Generaal heeft nu eens onderzocht hoe de parketten daarmee omspringen. 'De belangrijkste vaststelling van het onderzoek is het gebrek aan harmonisatie in de praktijken van de verschillende parketten', meldde minister van Justitie Stefaan De Clerck (CD&V) naar aanleiding van een parlementaire vraag van Stefaan Van Hecke (Groen!).
'Het lijkt essentieel dat de aanbevelingen die uit het onderzoek zijn voortgekomen, nu worden toegepast door alle magistraten van het land', stelt De Clerck. 'Daarom werkt het College van Procureurs-Generaal nu aan een rondzendbrief.'
De rondzendbrief zal een lijst met misdrijven bevatten waarvoor de parketten kunnen overwegen hun strafvordering te laten varen. Nu mogen de parketten het bewuste wetsartikel 216bis toepassen voor alle misdrijven waarop maximaal vijf jaar celstraf staat.
De circulaire zal ook duidelijk maken welke boetebedragen bij welke misdrijven horen. Nu bepaalt de wet alleen dat de boete niet hoger mag zijn dan de maximumboete die de wet voor dat misdrijf voorziet. De ondergrens is zeer laag: minimum 55 euro. En de procureur kan vrijelijk beslissen of hij naast de boete nog andere goederen of geldsommen wil zien verbeurd verklaren.
Staatssecretaris voor de Coördinatie van de Fraudebestrijding Carl Devlies (CD&V) is tevreden met de rondzendbrief. 'Wij juichen elke eenvormige toepassing van de wet toe.'
'Dat er een rondzendbrief komt, is zeker positief. Maar dan zouden wij als parlementsleden graag eens weten aan welke richtlijnen de procureurs-generaal concreet denken', reageert Stefaan Van Hecke (Groen!).
'De parketten beslissen natuurlijk autonoom wie ze vervolgen en wie niet. Maar dat moet toch harmonieus gebeuren. Zo willen de liberalen de minnelijke schikkingen uitbreiden in fiscale strafzaken. Wij passen voor een klassejustitie, waarbij de grote bedrijven systematisch hun proces afkopen en de kruimeldief wel voor de rechter belandt. Daar schuilt het grote gevaar.'